Kruiden zijn meer dan smaakmakers

Ik ben opgegroeid met kruiden. Niet zozeer in de tuin of bij het koken, maar mijn moeder had/heeft altijd allerlei losse theeën in huis. Voor elke aandoening was er iets. Ze vertelde/vertelt er altijd bij waar het voor was. Had ik maar een beter geheugen, dan bleef er nog eens iets hangen...Brandnetel, Sint Janskruid, salie, venkel. Toch, er is wel wat blijven hangen en dat is toch wel een interesse in kruiden en hun werking. Dat heb ik dan toch maar van mijn moeder geleerd.
Brandnetel, zuiverend.
Venkel, verzachtend.
Kamille, kalmerend.

Volgens het voedingscentrum zijn kruiden en specerijen smaakmakers. Niet om nu meteen weer kritiek te hebben op het voedingscentrum, maar kruiden zijn véél meer dan smaakmakers. Ze hebben niet alleen een medicinale werking, al eeuwenlang, maar helpen bij het verteren van ons voedsel. Kruiden werken namelijk heel goed in op onze spijsvertering. Voeding en kruiden ondersteunen elkaar.

Die kant van kruiden wordt erg onderbelicht. Je ziet ook dat kruidentheeën vroeger op de verpakking hadden staan waar het voor was, voor een goede nierfunctie bijvoorbeeld, of voor een goede doorbloeding. Maar dat mag allemaal niet meer. Dus je koopt nu een zakje brandnetelthee en zoekt op internet op waar het voor is. Bij winkels als de Tuinen waren de schappen vroeger ingedeeld op de aandoening. Als je iets voor je huid zocht, dan ging je naar het betreffende vak, maar dat mag allemaal niet meer zo geadverteerd worden. Weet niet hoe dat exact is geregeld, maar het moet van 'De Overheid'.

Ik kook met wat ayurvedische invloeden. Ayurveda is de oude Indiase levenswijze en gaat er van uit van een holistische kijk op gezondheid en dat niet ieder mens eenzelfde spijsvertering heeft. Als je leeft volgens jouw eigen dosha, dan voel je je gezonder, evenwichtiger en hebt meer weerstand tegen ziekten.

Volgens de ayurveda hebben kruiden en specerijen hun eigen specifieke werking.

Gember
Gember stimuleert het spijsverteringsvuur, helpt afvalstoffen verbranden. Ook helpt gember tegen braken en reisziekte.
Ik haalde bijvoorbeeld altijd gembercapsules bij de drogist als ik een vliegreis in de planning had.

Kaneel
Kaneel geeft een gematigde warmte af aan het gehele maag-darmkanaal. Het wekt daardoor de eetlust op en stimuleert de vertering en de opname van voedingsstoffen. Afvalstoffen worden ook gemakkelijker verbrand

Komijn
Voldoende gebruik van komijn zorgt voor een goede spijsvertering en een goede opname van voeding in de darmen. Het is een ideale specerij bij winderigheid, bloedarmoede en darmkrampen. 

Koriander
Korianderzaadjes zijn verkoelend van energie, maar bevorderen toch de spijsvertering. Laat de zaadjes even in wat warm water trekken en je hebt een drankje dat prima werkt tegen diarree, buikkrampen, winderigheid en overdreven dorst. Korianderzaad wordt wegens zijn zuiverende werking ook wel ingezet bij huidaandoeningen

Kurkuma
Kurkuma is ayurvedisch gezien bitter en scherp van smaak en daardoor is zijn werking zuiverend. Zeer weldadig bij alle aandoeningen die worden veroorzaakt door een teveel aan afvalstoffen. In combinatie met melk en honing werkt kurkuma goed tegen verkoudheden, een hese stem en longklachten.

Laurier
Laurier stimuleert de eetlust en de spijsvertering. Helpt bij indigestie, maagpijn, hoest en te veel gas in de darmen. Hij zuivert moedermelk, regelt de menstruatie en vermindert slechte adem.

Zout
In de ayurvedische keuken wordt wel zout gebruikt, maar altijd in harmonie met de andere ingredienten. Zout wakkert het spijsverteringsvuur aan. Het zorgt ervoor dat voedsel beter wordt verteerd, maar stimuleert ook de bevochtiging van de darmen. Het roze himalayazout bevat meer mineralen dan zeezout. Himalayazout werkt verkoelend, terwijl zeezout verwarmend werkt.

Als je kruiden goed laat werken in combinatie met je voeding (en al die andere dingen, zoals lifestyle, stress) dan zijn kruiden van toegevoegde waarde. Voor mij zijn kruiden veel meer dan smaakmakers.

Warme groet
Anita

Ik maakte gebruik van informatie uit het Ayurveda kookboek van Lies Ameeuw.  [affiliate link]

8

Wat zit er in..... kokosmelk?

Kokosmelk is niet een product dat ik vroeger in huis had. Ik hield niet erg van de smaak van kokos, dus er was geen aanleiding om kokosmelk te gebruiken.

Maar sinds ik steeds meer kook from scratch is kokosmelk een ingrediënt dat vaker voorbij komt.

Tijd om eens goed te kijken naar wat er in zit.

Hoewel ik een voorkeur heb voor biologisch, koop ik het vaakst de pakjes van Go Tan. Deze zijn weliswaar niet biologisch, maar bevatten slechts twee ingrediënten. Namelijk kokosnootextract (75%) en water. Dus geen toevoegingen.

€ 1,05 voor 250 ml.

De fairtrade biologische kokosmelk bevat ko­kos­melk (van biologische oorsprong), sta­bi­li­sa­tor: gu­ar­gorn (E412). Kost € 1,39 voor 270 ml.
E412 valt in de categorie emulgatoren en is het nummer voor gurapitmeel. Een natuurlijk product, maar wordt toch gezien als niet geheel onschadelijk volgens ahealthylife en het boek Wat zit er in uw eten van Corinne Gouget (die overigens afgelopen zomer onder verdachte omstandigheden is overleden.)

Maar ik dwaal af.
Wat hebben we nog meer?
De Bon Coco klappermelk Light.  Bevat ko­kos­melk, wa­ter, sta­bi­li­sa­to­ren E412, E466, emul­ga­tor E435. Wat veel toevoegingen! Er is ook een biologische variant, maar die heeft ook veel toevoegingen. Zoveel toevoegingen vind ik niet zo aantrekkelijk voor een biologisch product.
Light betekent 5-7 % vet. De Go-Tan bevat min. 18% vet en hoe hoger het vetpercentage, hoe beter de kwaliteit.
De Bon Coco kost € 0,73 voor 400 ml.  Niet duur, maar dat komt dus omdat er nauwelijks vet - en dus nauwelijks kokos - in zit.

Ik had het al een beetje opgegeven dat er een geschikte biologische kokosmelk zou zijn, maar vorige week viel mijn oog op een blikje van BioToday.

Een blikje van BioToday bevat 200 ml. kokosmelk en kost € 1,55 bij de AH. Overigens staat hij voor € 1,47 bij de Jumbo in het schap.

Dit is de duurste, maar dan heb je biologisch èn het bevat geen toevoegingen, slechts ko­kos 55% en wa­ter.

Nu wilde ik alleen nog weten wat precies kokosnootextract is. Het wordt wat omslachtig omschreven op het web, maar het komt er op neer dat kokosmelk niet het vocht is dat in de kokosnoot zit, maar een melkwitte vloeistof die bereid wordt uit geraspt kokosvlees. Deze site bevat veel informatie over de Aziatische keuken. 

Al met al vind ik de Go-Tan nog steeds een goeie keus. En als ik biologisch wil, dan probeer ik de BioToday. Het is toch weer verwonderlijk hoeveel verschillen er kunnen zijn tussen merken. 

10

Zelf vanillesuiker maken

Sinds ik steeds vaker de etiketten van producten bestudeer, ben ik veel kritischer geworden op het gebruik er van. Het heeft mij veel bewuster gemaakt van wat ik koop en wat ik eet.
Maar sommige producten gebruik ik nog steeds redelijk gedachteloos. Zo deed ik nog altijd een zakje vanillesuiker in een cake. Uiteindelijk ging ik het eens beter bestuderen en las dat er kunstmatig vanille aroma aan toegevoegd is. Iets wat ik eigenlijk had kunnen weten, maar niet eerder tot me doorgedrongen was. Aanvankelijk besloot ik dat zo'n zakje best weggelaten kon worden, maar ik had wel eens een baksel waarvan ik vond dat het wel een vleugje zoet kon gebruiken.

Dus besloot ik het zelf te maken.

Je doet het merg van een half vanillestokje in 100 gr. fijne kristalsuiker. Eventueel kun je het stokje er ook bij doen. Doe dit in een schone pot die je goed kunt afsluiten.
Een eetlepel is voldoende om een zakje te vervangen.

13

Wat zit er in.....pindakaas ?

Soms lijkt het alsof 'gezondheid' in een paar oneliners is samen te vatten.

Eén ons groente, twee stuks fruit.
Vet is ongezond.
Eet drie maaltijden per dag.
Sla nooit het ontbijt over.
Poets drie keer per dag, minimaal twee minuten, je tanden.
Beweeg elke dag een half uur.

Ik sloeg nooit het ontbijt over, dronk niet, rookte niet, at drie maaltijden per dag, maar sinds ik me verdiep in voeding en bereiden van voeding weet ik dat er zóveel meer bij komt kijken. Elke dag twee stuks fruit? Wat nou als je vooral veel bespoten fruit eet? Is dat dan nog steeds gezond? Ja, aardbeien zijn een prima 'snoepje', maar ook het hele jaar door?
Gevarieerd eten? De ene dag aardappelen met wortels en de andere dag aardappels met spinazie?

Er valt veel meer te vertellen over eten dan alleen die oneliners. Door te lezen en informatie op te zoeken probeer ik mezelf steeds verder wijzer te maken. Want als ik meer informatie heb, kan ik een meer overwogen keuze maken.
Het zijn soms maar kleine weetjes waardoor je aan het denken wordt gezet. Bijvoorbeeld dat bij de opsomming van ingrediënten op het etiket van een product altijd het ingrediënt waarvan er het meest in zit, vooraan staat.

Op school wordt er ook wel eens gesproken over gezond eten. Zo kwamen de kinderen laatst thuis met de verontwaardigde uitroep 'pindakaas is ongezohond. Want er zit suiker in. Dat zegt juf!'
Nu snap ik wel dat de kennis van juf in veel grotere achting staat bij mijn kinderen dan mijn kennis, maar hier moest ik toch even ingrijpen.

Het is typisch een oneliner die alle pindakazen op een hoop gooit. Ondanks dat het product dezelfde naam heeft zit er wel degelijk verschil in. De prijs is ook verschillend, maar wanneer je je verdiept in welke ingrediënten er in zitten (of welke juist niet), dan begrijp je ook beter waarom de ene pindakaas duurder is dan de andere. Bijvoorbeeld omdat in die goedkope variant er nauwelijks pinda's aan te pas komen.

Dus ik pakte onze pindakaas en ik liet ze het etiket zien 'louter pinda's en een snufje zout.' En dat is precies wat er in zit. Niks meer, niks minder. Er komt geen suiker aan te pas.
Gemma heeft de pot meegenomen naar juf. Dat kon de juf wel waarderen.
Overigens is hiermee pindakaas niet per definitie gezond. Alleen nog maar boterhammen met pindakaas?

Ter vergelijk:

De bekende Calvé pindakaas heeft deze ingrediënten:
PIN­DA 85%, plant­aar­di­ge olie (raap­zaad, so­ja, vol­le­dig ge­har­de palm), zout.

AH biologische pindakaas:
77% pin­da*, palm­vet*, riet­sui­ker*, zee­zout. *Van bi­o­lo­gi­sche oor­sprong. Ge­maakt in een be­drijf waar ook no­ten wor­den ver­werkt.

Dat is toch nuttig om te weten? Dat in de biologische AH versie minder pinda's worden verwerkt en er wat suiker bij zit. Dan kun je kiezen wat je belangrijker vindt, biologisch of meer pinda's en geen suiker toegevoegd.

Tot slot de AH basic pindakaas:
In­gre­di­ën­ten: 55% pin­da (pin­da), zon­ne­bloem­olie, dex­tro­se, ge­hard palm­vet, zout.

Die is goedkoop, maar nu zie je ook waarom.

Zo zijn er nog veel meer producten waarvan ik het etiket heb bestudeerd. Razend interessant vind ik het! Ik zal ze hier op het op blog - onregelmatig - laten zien.

Voor nu een fijn weekend!

Anita

14