vrijdag 25 september 2015

Waarom fabels zo leerzaam zijn voor kinderen

De meiden hebben de kleutertijd definitief achter zich gelaten. Het onbevangene verdwijnt stukje bij beetje, maar gelukkig nog niet helemaal.
Nu ze in groep vier zitten zie ik dat de invloed van de buitenwereld groter wordt. D.w.z ze gaan belangrijker vinden wat de buitenwereld doet en zegt. Ze kopiëren vaker wat andere kinderen zeggen 'vet makkie', 'nou en?!', '...dat is kinderachtig.' Ze worden zich steeds meer bewust van zichzelf en de reactie van anderen.
Voor kinderen in die leeftijd is dat een groot spanningsveld. Ze gaan zich spiegelen aan vriendjes en vriendinnetjes, maar willen ook hun eigenheid bewaren.

Dat gegeven ervaar ik als heel specifiek voor groep 4. De leeftijden zijn ook heel uiteenlopend en ik zie dat de oudste kinderen al veel meer 'oudere' voorkeuren krijgen, het hele speelse gaat er af. De eigenheid van kinderen komt veel duidelijker naar voren, evenals de hebbelijkheden en de onhebbelijkheden. Ik ging er wat over lezen, o.a. over wat de antroposofie er over zegt en daar las ik dat fabels voor deze leeftijdscategorie heel leuk en leerzaam zijn. Lachen over hoe een gulzige vos zich volvreet in een holle boom en er dan niet meer uit kan omdat zijn buik te dik is.

Verhalen met dieren doen het in het algemeen goed bij kinderen, maar fabels in het bijzonder.
Door dieren menselijke eigenschappen toe te dichten, kunnen kinderen zich er wel in herkennen, maar hoeven ze zich er niet mee te identificeren. Soms is een vos sluw is, maar soms komt hij bedrogen uit. Als kinderen een klasgenootje hebben dat probeert iedereen te slim af te zijn, dan is het fijn om te lezen over hoe er ook een dag komt waarop dit anders zal zijn. Soms betreft het ook henzelf, dan worden ze door een fabel als het ware terecht gewezen, maar ze lijden geen gezichtsverlies, want het overkomt een dier. En een dier is uiteindelijk geen mens. En wat met dierenverhalen niet onbelangrijk is; er is plek voor elk dier. Ieder dier heeft zijn eigen waardevolle eigenschappen.

Ik ging op zoek naar geschikte fabelverhalen en vond al snel De fabels van Aesopus.
Aesopus?! Ik had nog nooit van die beste man gehoord, maar het schijnt dat zijn fabels al 2500 jaar verteld worden. Het schijnt dat Aesopus als slaaf op Samos werkte en de mensen goed observeerde. En zoals de uil in de Fabeltjeskrant als zei: 'dieren zijn precies als mensen..'



Deze fabels zullen niet onbekend voorkomen:

De mug en de leeuw (dit deed mij overigens denken aan het toffe prentenboek Vliegensvlugge vlieg.)
De haas en de schildpad
De vos met de volle buik
De jongen die 'wolf' riep
De vos en de braamstruik
De vos en de ooievaar

De fabels van Aesopus is een prachtige uitgave! De teksten zijn bewerkt door Imme Dros. Op elke bladzijde staat een verhaal met een prent. De illustrator heeft heel grappige details in de prenten verwerkt. Zo heeft de herder op de dorre Griekse vlakten (van 2500 jaar geleden) een mobiele telefoon.

Aan het eind van elke fabel staat een tweeregelige wijze les. Allemaal een waarheid als een koe. Allemaal na 2500 jaar nog even actueel, want menselijk gedrag verandert niet wezenlijk.

Bijvoorbeeld:
Ook als je een reus verslaat
wacht gevaar je vroeg of laat

Wees een ander niet tot last
zorg zelf voor een volle kast

Blijf jezelf, speel niet voor iemand
die je niet bent, dat gelooft niemand

Wie balkt zal wel een ezel zijn
al draagt hij kleren van satijn

Wie uit is op je ondergang
vindt eerlijk spel van geen belang

Wees zo groot of wees zo klein
als je werkelijk hoort te zijn

De meiden luisteren heel graag naar de fabels. Soms leggen we een fabel nog wat extra uit, maar over het algemeen pikken ze de symboliek heel goed op.
En, niet onbelangrijk, ik vind het zelf ook heel leerzaam, al die wijze levenslessen. Had ik dat 2500 jaar geleden maar gelezen.

8 opmerkingen :

  1. Ik las de kinderen altijd bijbelverhalen, fabels en sprookjes voor. In de sprookjes vind je ook veel wijze lessen vind ik.

    Huisvlijt

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Klopt, Bijbelverhalen en sprookjes hebben ook veel symboliek.

      Verwijderen
  2. Interessante manier om kinderen iets uit te leggen. Mijn jongste is er, denk ik, nog net iets te jong voor, maar ik houd deze tip van het lezen van fabels in mijn achterhoofd.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Dank voor de tip, heb t gereserveerd bij de bieb!

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Lijkt me een mooi boek. Mooi dat je hier zo bewust mee bezig bent.
    Ik houd zelf ook nog steeds van dit soort verhalen.
    Ik vind de verhalen van Toon Tellegen ook zo mooi.

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Goh wat leuk ik zal eens kijken of ik het lenen bij de bieb ik heb nog wel wat kleinkinderen die dit misschien wel leuk zullen vinden

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Wist je dat er ook een tweede deel is? Ik kom m nu tegen op Marktplaats. Groetjes!

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Bedankt voor de tip! Als dat de titel Meer verhalen van Aesopus is, dan hebben we m al gelezen :-)

      Verwijderen

Wat fijn dat je meeleest. Reacties zijn welkom!