Blauwe Zones: het geheim van langer leven



Blauwe Zones - Blue Zones

Blauwe Zones zijn gebieden in de wereld waar mensen het gezondst zijn en het langst leven. Schrijver en onderzoeker Dan Buettner reisde naar Sardinië, Okinawa, Loma Linda en Costa Rica om te ontdekken was de leefgewoonten zijn van deze bewoners die in goede gezondheid de leeftijd van 80, 90 of 100 jaar bereiken. De term Blauwe Zones is afkomstig van demografen die een van de regio’s van Sardinië in kaart had gebracht met een blauwe markeerstift.

Ik wist dat ik er een keer over gelezen had, over Blauwe Zones – dacht vrij zeker te weten in het VK Magazine – maar kon het maar niet terugvinden. Het is ook een beetje lastig zoeken natuurlijk als je de term Blauwe Zones niet meer weet.
Wat me bijgebleven was, was dat er geschreven werd over een woongemeenschap in het Westen van de VS waar mensen lang in goede gezondheid leefden en waar gelijkgestemdheid (is dat een woord?) bijdroeg aan de levensverwachting. Nou, zoek daar maar eens op, hoe knap google ook is.

Totdat het onverwacht aan bod kwam tijdens mijn meditatieopleiding. Bingo! Vervolgens leende ik eerst het boek uit de bibliotheek, maar kocht uiteindelijk ook maar een exemplaar voor mezelf. NB: volgens mij is het alleen nog tweedehands verkrijgbaar. Er worden gigantische prijzen voor gevraagd, zie maar eens bij Bol.com. Mocht je er eentje voor jezelf willen aanschaffen, ga dan goed zoeken voor je voordeligste optie. (De Slegte bijvoorbeeld of Boekwinkeltjes.nl).

Samengevat zijn er negen lessen te leren van de Blauwe Zones. 


Les een: natuurlijke lichaamsbeweging
Wees actief zonder erbij te hoeven nadenken. De 100-jarigen uit de Blauwe Zones doen niet aan marathonlopen of aan fitness. Ze doen aan regelmatige maar niet overmatige fysieke activiteiten, meestal als onderdeel van hun dagelijks werk. Lopen, tuinieren, ramen wassen.

Les twee: hara hachi bu
Eet niet meer dan dat je voor 80 procent vol zit. Niet een van de 100-plussers uit de blauwe zone heeft ooit een dieet gevolgd.

Les drie: plantaardig en diervriendelijk eten
Vermijd vlees en kant-en-klaar producten.
In de Blauwe Zones wordt traditioneel weinig vlees gegeten. Te duur. Vlees werd alleen bij bijzondere gelegenheden gegeten. Het schijnt zelfs zo te zijn dat mensen boven de 19 jaar slechts 0,8 gram proteïnen per kilo lichaamsgewicht nodig hebben. Het lichaam kan de proteïnen van vlees niet opslaan. Overtollige proteïnen, die niet verbranden door inspanning, worden daardoor omgezet in vet.

Les vier: levensdruiven
De 100-jarigen in de Blauwe Zones waren gewend om iedere dag een glas wijn te drinken. Regelmaat en matigheid zijn daarbij wel de sleutel. En wijn van goeie kwaliteit en van onbespoten druiven.

Les vijf: doel in het leven
Zorg voor een duidelijk levensdoel. Een reden om ’s morgens voor op te staan. Dat kan iets eenvoudigs zijn als de zorg voor kinderen, familieleden, buren, huisdieren. Een baan of een hobby. Het gevoel dat er op je gerekend wordt. Dat geeft zin aan het leven.

Les zes; af en toe gas terugnemen
De honderdjarigen hebben geleerd om op gezette momenten gas terug te nemen. Niet blind achter een doel aanhollen, maar de tijd nemen om kostbare momenten in ons op te nemen. Elke keer weer te kijken naar een element in het landschap, ook al heb je daar al tig jaar naar gekeken.

Les zeven; erbij horen 
Alle gezonde 100-plussers uit de Blauwe Zones hebben een geloof. Allemaal horen ze bij een sterke religieuze gemeenschap. Het maakt niet uit welk geloof het is. Het gaat er ook niet om dat er een ‘waar geloof’ is. Het gaat om het horen bij een gemeenschap, het uitvoeren van gezamenlijke rituelen. Omgaan met gelijkgestemden, herkenning vinden, erkenning vinden.

Les acht: geliefden op de eerste plaats
Families vormen de hoogste graad van een sociaal netwerk. Voor vrijwel alle gezonde 100-plussers kwam familie op de eerste plaats.

Les negen: goede vrienden
Omring je met mensen die de waarden van de Blauwe Zone met je delen. Sociale verbondenheid is een structureel onderdeel van de Blauwe Zones.

Tips om je eigen blauwe zone te creëren

Strategieën voor les een
Waarom makkelijk als het moeilijker kan?
Je leven een beetje minder comfortabel maken is een eenvoudige maar doeltreffende strategie om wat meer beweging te krijgen. Beweeg met plezier.
Ga wandelen. Een wandeling na een zware dag is goed tegen stress; na het eten is het goed voor de spijsvertering. Zoek wandelvrienden.
Ga tuinieren. Neem yogales.

Strategieën voor les twee
Zet de pannen weg na het opscheppen van het eten.
Hierdoor eet je circa 14 procent minder dan wanneer je de kans hebt om meerdere malen kleine porties op te scheppen.
Vergroot het volume van uw eten: het bleek dat studenten die een extra smoothie dronken, een halfuur later bij de lunch minder aten en aangaven zich voller te voelen.
Gebruik kleinere borden en bekers. Snoep met hindernissen door snoep te verstoppen in de kast. Koop kleinere verpakkingen. Eet langzamer.
Eet met aandacht. Ga erbij zitten. Eet vroeg op de dag.

Strategieën voor les drie
Eet iedere dag vier tot zes porties groente. Eet minder vlees. Zet fruit en groente voor het grijpen. Lang leve bonen. Bonen zijn de hoeksteen van de voedingspatronen in alle Blauwe zones. Zorg voor maaltijden met bonen – of tofoe – als hoofdbestanddeel.

Strategieën voor les vier
Schaf een kist goede rode wijn aan. De Sardijnse Cannonauwijn is rijk aan antioxidanten. Overigens heeft niet alle wijn deze eigenschappen.
Verwen jezelf met een happy hour. Neem de tijd om elke dag samen met vrienden en familie samen te komen met een goed glas wijn (en wat noten).
Geniet met mate. Drink met mate, weet u wel.

Strategieën voor les vijf
Formuleer een persoonlijke missie. Wat drijft jou? Wat is je innerlijke motivatie. Wat zou je willen doen of maken, ook al verdien je er nooit iets mee?
Doe het niet alleen. Leer iets nieuws. Iets nieuws leren, iets zelf maken, leren fotograferen, een andere taal leren. Het vergroot je blik, houdt je brein soepel en geeft je een gevoel van zelfredzaamheid. Ik schrijf niet voor niks de blogposts over Zelf Maken.

Strategieën voor les zes
Minder lawaai. Door minder tijd door te brengen met elektronica als tv, radio, internet, heb je al heel veel lawaai vermeden.
Kom op tijd. Het geeft meer innerlijke rust als je tijd vrij maakt om op tijd op een afspraak te komen. Mediteren geeft rust. Maak een plek in je huis om te mediteren. Streef er naar om elke dag minstens 10 minuten te mediteren. Tips om een plek te creëren kun je lezen in het boek van Thich Nhat Hahna, waar ik het blogartikel Ruimte maken over schreef.

Strategieën voor les zeven
Stel u actiever op. Als je lid bent van een (geloofs)gemeenschap, vereniging, doe dan actief mee aan gezamenlijke activiteiten. Het vergroot het gevoel van zingeving en ‘belang’. Onderzoek een nieuwe religie. Als je slechte ervaringen hebt met de dogma’s van geloof dan blijf je er waarschijnlijk liever uit de buurt. Maar er zijn legio geloofsgroepen waar je kunt vinden wat je zoekt. Het boek spreekt vooral van geloofsreligies, maar ik denk dat je dezelfde verbondenheid kunt ervaren bij een vereniging. Dat kan een goede doelen vereniging zijn, een patiëntenvereniging, een sportvereniging, toneelvereniging.

Strategieën voor les acht
Minder ruimte, minder afstand. In een kleiner huis heb je eerder een wij-gevoel. Ik schreef al eens over die ervaring in de blogpost Tiny House. Stel rituelen in.
Maak je eigen rituelen als gezin en familie. Vier feestdagen met aandacht.
Maak een familiealtaar. Zet familie op de eerste plaats.

Strategieën voor les negen
Neem uw vriendenkring onder de loep. Welke vrienden stimuleren uw goede gewoonten. Wees aardig. Neem de tijd voor elkaar.

Samenvattend

Wat mij het meest opvalt is de simpele levensstijl van alle Blauwe Zones. Opvallend genoeg vind ik dat ook terug in wat ik zelf ervaren heb toen ik begon met eenvoudiger een spaarzamer te leven. Zie mijn blogartikel Zes praktische manieren om meer richting aan je leven te geven. Ook zie ik het terug in alle literatuur die ik heb gelezen over de ayurveda – de holistische Indiase gezondheidsleer. Matigheid, eenvoud, sociaal contact, geestelijke gezondheid.
Eigenlijk alles waarvan we de laatste 40-50 jaar zijn gaan zeggen dat het ouderwets, saai, bewerkelijk, niet luxe genoeg is. Bij iedereen die eenvoudiger is gaan leven, lees ik terug dat ze meer zingeving hebben gekregen door minder doelen na te streven, minder bezig te zijn met uiterlijkheden, minder te bezitten, meer zelf te maken. Wie had dat gedacht?

Groningen heeft de ambitie om ook een Blauwe Zone te worden. 

‘Deze ambitie komt voort uit het gegeven dat de levensverwachting in Noord-Nederland lager is dan het nationaal gemiddelde. De relatief ongezonde leefstijl speelt daarbij een rol en zorgt voor een verhoogde kans op ziektes als obesitas, kanker, COPD, hart- en vaatziektes en diabetes. Daar komt bij dat de Noord-Nederlandse bevolking sterk vergrijst en dat de bevolkingsgroei in verschillende gemeenten op nul staat of zelfs afneemt. Het aantal mensen met een leeftijdgerelateerde (chronische) ziekte stijgt en door de demografische veranderingen dreigt een tekort aan zorg-professionals in Noord-Nederland. Noord-Nederland is dus nog lang geen Blue Zone; maar het concept gaat uit van een positieve insteek en dat inspireert: een langer en gelukkiger leven met de eigen cultuur, normen en waarden als basis.’
Bron: www.hann.eu
Ik vraag me overigens wel af of het gaat werken als je het van buitenaf gaat organiseren. Zoiets moet iets van een onuitgesproken gemene deler hebben. Maar goed, geen reden om het dan maar niet te doen natuurlijk. Als het je zoveel moois oplevert. Ik kan het aanraden in ieder geval.

Warme groet,
Anita


Zelf maken: granola



Een paar jaar geleden ben ik gestopt met 's ochtends ontbijten met brood. Het was 's ochtends brood en 's middags brood en vaak had ik rond koffietijd al weer honger en nam ik weer een plakje brood. Kortom: teveel brood. Door het jaar heen varieer ik nu met het ontbijt. In de winter meestal warme rijstmelk met boekweitvlokken. In de zomer schakel ik meestal over op yoghurt met muesli. Of rijstmelk met muesli. Vorig jaar maakte ik bijvoorbeeld zelf muesli op ayurvedische wijze. Tussendoor heb ik periodes dat ik ayurvedische soep neem. Dat neem ik dan zowel 's ochtends als 's middags. Dat is een reinigende soep, die veel afvalstoffen afvoert.

Deze zomer start ik de dag met volle yoghurt en zelfgemaakte granola. Ik kocht een tijdje de pakken luchtige cruesli van quaker. Hoewel erg lekker, was het me veel te duur en dan is het een uitdaging voor me om daar een betaalbaarder alternatief voor te vinden. Bovendien is het voordeel van zelfgemaakt dat ik weet welke ingrediënten er in zitten en kan ik zelf bepalen hoeveel suiker ik er in doe.

Ingrediënten zelfgemaakte granola

Met dit recept werk ik met cups. 1 cup is 250 ml. Met cups gaat het minder om de inhoudsmaat, maar meer om de verhoudingen. Als je geen cupmaatbeker hebt, kun je een theeglas o.i.d. uit je kast nemen, eentje die een beetje in de buurt komt van 250 ml. En dan reken je daarmee verder. Je moet maar zo denken: de eerste die de 'cup' als maatbeker uitvond gebruikte waarschijnlijk ook gewoon zijn/haar beker uit de keuken :-).

- 4 cups havervlokken (ik gebruik dus niet de havermout)
- 1 cup geraspte kokosvlokken/schaafsel
- 1 cup rauwe noten, zaden of pitten (bijvoorbeeld hazelnoten, pompoenpitten, zonnebloempitten)
- 1/2 cup gedroogd fruit, bijvoorbeeld, rozijnen, abrikozen, dadels.
Ik gebruik alleen rozijnen, want naast de noten vind ik dat al luxe genoeg. Ik voeg de rozijnen pas na het bakken toe, maar je kunt het ook meteen meebakken.
- 1 eetlepel kruiden. Kaneel met een klein beetje nootmuskaat, kruidnagel en kardemom
- 1/3 cup vet. Ik gebruik gesmolten kokosolie. Gesmolten roomboter kan ook.
- 1/4 cup zoetigheid. Gewone kristalsuiker kan. Ik gebruik honing, omdat dit vloeibaar is en daardoor zo lekker verdeeld over de havervlokken en er een lekker krokant laagje op komt.
- 2 eiwitten
- mespunt zout
- eetlepel amandelextract of vanille-extract naar (optioneel)

Doe alle ingrediënten (behalve het gedroogd fruit als je er voor kiest om dit niet mee te bakken) in een kom en meng door elkaar. Spreid het vervolgens uit op een bakplaat die je bedekt hebt met bakpapier en bak het in het midden van de oven ca. een half uur op 150 graden. Oven wel even voorverwarmen.

Bewaren in een luchtdichte trommel of pot.



Voordat het de oven inging.


Toen het uit de oven kwam. 


Gemengd en uit de oven. 







Warme groet,
Anita

Dit jaar (2018) probeer ik elke vrijdag een blogpost te plaatsen over iets wat je zelf kunt maken of zelf kunt doen. Omdat iets zelf te kunnen maken ontzettend veel voldoening geeft. Je vindt alle Zelf Maken artikelen onder het label - hoe kan het ook anders - ZELF MAKEN. Je kunt ze ook terugvinden op mijn pinterestbord.

Het recept heb ik van het blog In het Hoge Noorden, maar staat er nu niet meer op.


De administratie nog maar een keer



Onlangs dook ik weer eens in onze administratie. Ik zou willen dat ik de administratie slechts eenmalig op orde hoefde te brengen en dat ik er daarna klaar mee ben, maar het is helaas een kwestie van regelmatig - elk half jaar bijvoorbeeld - de inkomsten en uitgaven herzien. Ik vind het nog steeds geen leuke materie. Anderen vinden het vast een geweldig leuke klus.

De administratie is veranderlijk als het leven zelf

Net als het leven is je administratie niet statisch. Er veranderen zaken. Er gaan lasten af. Er komen lasten bij. Ook sluipen er abonnementen of donateurschappen in, waar je gewoon niet teveel van wilt hebben. Van die dingen waar je een keer geen 'nee' tegen kon zeggen, maar die je nu al lang genoeg gesponsord hebt. Zo gebeurt dat bij ons tenminste.

Wat ik in de afgelopen jaren heb gedaan is stelselmatig onze vaste lasten en variabele uitgaven terugbrengen. Abonnementen opzeggen, kijken of iets goedkoper kan. Boodschappenbudget instellen. Kosten in kaart brengen en kijken waar ik op kon besparen. Zoals het nu gaat ben ik aardig tevreden. Maar het kan nog beter. De buffer moet omhoog. Dat blijft een streven van mij en de wens is om ook een keer een aflossing te doen op de hypotheek. Gewoon, om eens even te kijken hoe dat voelt.

Verschillende manieren om de administratie in te richten

Door de jaren heen heb ik de administratie op allerlei manieren ingericht. In het begin deden we bijvoorbeeld elk 65% van ons inkomen op de gezamenlijke rekening. De rest konden we vrij besteden of sparen voor onszelf. Maar het was altijd een beetje onduidelijk wanneer iets nu puur voor onszelf was, of gezamenlijk. Kleding bijvoorbeeld?

Momenteel hebben we een gezamenlijke rekening waarop Michel zijn salaris boekt, met aftrek van zakgeld. De rekening waarop mijn salaris binnenkomt gebruiken we als rekening voor boodschappen, met aftrek van spaargeld en zakgeld. Dat werkt erg goed.
Tot voor kort had ik op de gezamenlijke ING allemaal spaardoelen ingesteld. Voor kleding, zorgkosten, onvoorzien, onderwijs en sport kinderen, huisdier, vakantie etc. Dat was in het begin plezierig omdat het me meer inzicht gaf in de soorten kosten die we hadden, maar toen ik dat eenmaal voor mezelf helder had, vond ik het een gedoe al die verschillende potjes.  Daarom besloot ik in deze administratieronde om slechts 2 (oké, misschien 3 of 4) spaardoelen te hebben. Namelijk:
Buffer Groot
Buffer Klein
De nummers 3 en 4 zijn sparen voor de kinderen en abonnementen.

Buffer Groot is bedoeld om langzaamaan te groeien en niet te gebruiken.
Buffer Klein is bedoeld om alle incidentele kosten van te betalen. Kosten voor onze kat, nieuwe bril, reparatie, schoolfoto's, schoolreis, zorgkosten.

Eens zien hoe dat op de lange termijn uitpakt.

Sinds een paar maanden hebben we zonnepanelen en daarvoor heb ik het maandbedrag met €60 verlaagd. De energiemaatschappij denkt dat we moeten bijbetalen, maar ik denk van niet. De zomer ligt nog grotendeels voor ons. We zullen zien wie er gelijk heeft :-).

Credit card voor brandstofkosten

Iets anders wat ik ben gaan doen, is de kosten voor brandstof over te maken naar de creditcard. Beetje ongebruikelijk misschien, maar ik wil zo min mogelijk variabele kosten op de lopende rekening en kosten voor brandstof zijn voor mij altijd onverwacht. Omdat ik vrijwel nooit tank. Michel maakt lange afstanden met de auto en is ook altijd degene die tankt. Alleen weet ik nooit wanneer. Het totaalbedrag per maand is wel min of meer gelijk. Daar komt nog eens bij dat Michel sommige ritjes mag declareren. Kosten voorschieten levert altijd chaos op. Aangezien er bij vrijwel elke benzinepomp met een creditcard (met pin) betaald kan worden, bedacht ik deze constructie en ook dat werkt goed.

Het is echt goed om regelmatig de administratie te bekijken en vooral om samen te bespreken. Zo kwam ik er bijvoorbeeld achter dat M. nog steeds een bedrag loonspaart, hoewel de regeling al gestopt is. In eerste instantie baalde ik er van dat ik dat niet wist, maar in tweede instantie vond ik het een mooie spaarpot voor de opleiding van de kinderen later. (Sneu hè, voor de man ;-)).

Zoals ik het nu uitgerekend heb, moeten we de vaste lasten van het salaris van M. kunnen betalen en dan heb ik de teruggaves en bijslag niet meegerekend. Daar zit ruimte om te sparen. Enige wat ik niet begroot heb is kleding. Dat moet van de Buffer Groot, maar da's nog niet helemaal ideaal.

Uitvaartverzekeringen

Er zijn twee dingen die nog mijn aandacht moeten. Onze uitvaartverzekeringen. Michel is naar mijn smaak onderverzekerd en ik ben naar mijn idee oververzekerd (kinderen hebben een elk een eigen polis bij dezelfde maatschappij waar ik ook zit). Dat kwam door het bezoek van een verkoper van het uitvaartbedrijf. Hij was 80+, had dit werk jarenlang gedaan en vond het nog steeds leuk. Ja, ik snap nu wel waarom het bedrijf hem van stal heeft gehaald....Het was gewoon een goeie verkoper. Wie zegt er nou 'nee' tegen een 80 jarige?! Overigens werd mijn uitvaartmaatschappij vrij snel daarna overgenomen door een andere. Ligt het aan mij, of was dit een trucje van het bedrijf om meer waard te worden? Op de valreep meer polissen binnenhalen om als bedrijf een grotere verkoopwaarde te hebben? Mmm... het zal mijn achterdochtige mind wel zijn. Dus nu wacht mij de gezellige klus van het polissen uitzoeken en of ik een deel premievrij kan maken.

Waar ik nog niet over uit ben is mijn abonnement op de Happinez. Opmerkelijk genoeg had ik een paar jaar geleden geen abonnementen op tijdschriften. Toen kon ik er niet op bezuinigen. Toen er wat meer geld kwam, wilde ik graag de Happinez. Maar ik lees ze heel vaak niet uit. Kom er gewoon niet aan toe. Maar ik kan me er ook nog niet toe zetten om het op te zeggen. Het gaat echt over mijn soort onderwerpen. Die hou ik dus nog even in beraad. Maar aan de andere kant, als ik zie hoeveel korting ik kan krijgen als nieuwe abonnee....

Deze keer niet echt concrete tips van mij, behalve dan dat het goed is om regelmatig je administratie te herzien en weer strak te trekken.

Warme groet,
Anita





Zelf doen: goudsbloem drogen



Vol levensmoed maak ik lichaam en geest schoon *


Een aantal jaren heb ik goudsbloemen (calendula officinalis) in de tuin gehad - dit jaar helaas niet wegens dat ik de tuin opgegeven heb - en goudsbloem is zo'n dankbare groeier! Goudsbloem is geen vaste plant. In het seizoen zelf wil hij zichzelf nog wel eens vermeerderen doordat hij zaad op de grond laat vallen, maar het jaar daarop moet er opnieuw gezaaid worden. (Je hebt natuurlijk altijd geluksvogels bij wie ze wel spontaan weer opkomen). In het begin wist ik niet zo goed hoe ik 'm moest verwerken, maar al doende leerde ik bij.



De blaadjes drogen voor thee, bijvoorbeeld, kun je heel makkelijk doen in een eierdoos. Je knipt de bloemknoppen af en legt ze per stuk in een vakje van je kartonnen eierdoos. Deksel dicht en wegzetten op een droge niet te koude plek. Ik zet de dozen weg op zolder, omdat het bij mij op zolder redelijk warm is en ook een redelijk constante temperatuur. Bovendien staan ze me dan verder niet in de weg. Een keukenkastje werkt ook prima denk ik, als het maar niet vochtig is.



Na een paar weken zijn de blaadjes ingedroogd en kun je ze in een (glazen) potje met deksel bewaren. Je kunt er heerlijke thee van maken of ze verwerken in kruidenboter. Andere toepassingen zijn: calendula zalf maken. Een voorbeeld daarvan vind je hier. Overigens heb ik zelf nog nooit calendula zalf gemaakt.







Warme groet,
Anita 

*de spreuk komt van de kruidenkaarten van Marjanne Huising